fa-IR
کارگروه تسهیلات فناوری اطلاعات راه‌اندازی می‌شود
دبیر ستاد فناوری اطلاعات معاونت علمی

کارگروه تسهیلات فناوری اطلاعات راه‌اندازی می‌شود

مهدی فقیهی که دفتر مطالعات فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس را بر عهده دارد، به‌تازگی به‌عنوان دبیر ستاد فناوری اطلاعات معاونت علم و فناوری رییس جمهوری نیز معرفی شده است. او روز گذشته به بازدید از نمایشگاه جیتکس پرداخت و درباره برنامه‌هایش در ستاد فناوری اطلاعات گفت‌وگو کرد.

با حضور شما در ستاد باید منتظر چه تغییراتی باشیم؟
رویکرد ستاد نسبت به قبل کاملا تغییر کرده است. در گذشته ما حمایت‌های مالی از پروژه‌های دانشگاهی و بحث‌های مرتبط به آن را داشتیم؛ اما اکنون زمینه حمایت‌ها، به سمت حمایت‌های بازار محور رفته است. به این معنی که ما از پروژه‌ای حمایت خواهیم کرد که کارفرما، مشتری یا بهره‌بردار مشخصی داشته باشد و اگر مشتری و بازار آن معلوم نباشد، حمایتی هم از آن صورت نمی‌گیرد. در بحث دانشگاه‌ها هم حمایت با نگاه بازارسازی خواهد بود.

با این نوع حمایت انتظار دارید استارت‌آپ‌های ما به کدام سمت حرکت کنند؟
اعتقاد ما بر این است که باید بازار را به‌گونه‌ای توسعه دهیم که در آینده شاهد حضور چند یونیکورن در حوزه دانش‌بنیان‌ها باشیم و این شرکت‌ها، دیگر استارت‌آپ‌ها را هم به دنبال خود بکشانند. در این زمینه جلساتی هم با وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات داشته‌ایم.
در گام اول هم به دنبال شناخت وضعیت موجود هستیم و در این راه به داده‌کاوی و تحلیل وضعیت شرکت‌ها می‌پردازیم. از نظر ما خطاست که بدون اطلاعات بگوییم فلان تعداد شرکت یونیکورن باید در این حوزه تشکیل شود. در گام اول باید اطلاعات تحلیل شود تا معلوم شود اصلا چقدر ظرفیت در بخش استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان موجود است. شاید به این نتیجه برسیم که اصلا ظرفیت ایجاد یونیکورن را نداریم.

اینکه می‌گویید ظرفیت باید سنجیده شود، حرف درستی است؛ اما به نظر می‌رسد همین‌الان هم شرکت‌هایی با گردش مالی بسیار بالا داریم.
بله، همین‌الان شرکتی در حوزه پرداخت الکترونیکی داریم که فاصله کمی با یونیکورن شدن دارد؛ اما باید دید آیا این درآمد پایدار است یا نه. درآمد این شرکت به‌راحتی و با تغییر سیاست‌های بانک مرکزی درباره کارمزدها می‌تواند تغییر کند؛ بنابراین یونیکورن شدن تنها به درآمد بستگی ندارد و باید درآمد پایداری برای آن تعریف شده باشد.


برای یونیکورن دانستن یک شرکت گردش مالی آن چقدر باید باشد؟
یک میلیارد دلار. اکنون مشغول تحلیل داده‌ها هستیم و درنهایت با اقداماتی چون جذب منابع فراملی و نظارت از طریق پیوست فناوری، به سمت توسعه شرکت‌ها برای یونیکورن شدن گام برمی‌داریم.

اکنون نهادهای مختلفی در حال حمایت مالی از استارت‌آپ‌ها هستند. این حجم حمایت‌ها و موازی کاری را که پیش می‌آید، چطور ارزیابی می‌کنید؟
این یکی از آسیب‌های این حوزه است. شرکتی داریم که با وجود ظرفیت بالا برای توسعه، موفق نشده از هیچ جا وام بگیرد اما شرکتی دیگر از چند محل توانسته وام با تسهیلات پایین دریافت کند.
برای حل این مشکل در حال تشکیل کارگروه تسهیلات حوزه فناوری اطلاعات هستیم. نهادهای مختلفی مانند صندوق توسعه صنایع الکترونیکی، وزارت ارتباطات، معاونت علمی و صندوق شکوفایی در حال پرداخت وام و گرنت به استارت‌آپ‌ها هستند و تصمیم داریم با تشکیل این کارگروه، هم سیاست یکسانی در قبال پرداخت تسهیلات شکل بگیرد و هم از موازی کاری دوری کنیم.
البته در بحث حمایت‌های مالی، در تدوین دو لایحه مشارکت داریم تا فضای تامین منابع مالی بیش از پیش فراهم شود.

چه کسانی عضو کارگروه هستند؟
ما می‌خواهیم این کار را به خود استارت‌آپ‌ها در کشور واگذار کنیم. آن‌ها پیش از همه متوجه مشکل می‌شوند و زودتر هم می‌توانند برای حل آن اقدام کنند.
البته یک نگرانی که وجود دارد این است که به برخی استارت‌آپ‌ها بیشتر بها داده شده و در نهایت یک حالت مافیاگونه در این حوزه شکل بگیرد.
ببینید ما می‌خواهیم همگرایی در این حوزه ایجاد شود. فعالان استارت‌آپی مشخص هستند و ما آمادگی داریم با هر کسی که در جریان استارت‌آپی کشور موثر است و می‌تواند لیدر بخشی از این جریان باشد، همکاری کنیم. این ستاد متعلق به تمام جریان استارت‌آپی کشور است.

بگذارید سوالم را جور دیگری بپرسم. اصلا تعریف مشخصی در کشور برای استارت‌آپ‌ها وجود دارد؟
به نکته مهمی می‌پردازید. آنچه اکنون در کشور به‌عنوان استارت‌آپ تلقی می‌شود یا خودشان خود را استارت‌آپ می‌دانند، با آنچه باید باشد متفاوت است. یک استارت‌آپ باید ویژگی‌هایی داشته باشد ازجمله اینکه اولا در کارش نوآوری باشد و ثانیا به بلوغ نرسیده باشد.
درنتیجه خیلی‌ها که خودشان را استارت‌آپ می‌دانند یا به بلوغ رسیده‌اند و بودنشان در حوزه هم به جریان استارت‌آپی هم به خودشان صدمه خواهد زد یا اصولا نوآوری در کارشان نیست که بخواهیم آن‌ها را استارت‌آپی بدانیم. این نکته را هم اضافه کنم شرکتی که به بلوغ رسیده، نباید مدعی جریان لیدری استارت‌آپ‌ها باشد.

حضور استارت‌آپ‌های ایرانی در جیتکس را چطور ارزیابی می‌کنید؟
حضور استارت‌آپ‌ها در جیتکس بسیار قوی است. البته معتقدم می‌شد قوی‌تر ظاهر شویم. البته برای حضور قوی، باید حمایت‌های بیشتری صورت بگیرد. ما در معاونت علمی آمادگی داریم به حضور استارت‌آپ‌ها در نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های خارجی، به‌ویژه رویدادهای تخصصی‌تری مانند وب‌سایت یا اجلاس بارسلون کمک کنیم.
نکته دیگر اینکه باید به برخی داوری‌ها شک کرد؛ مثلا شما می‌بینید استارت‌آپ‌هایی به نمایشگاه آمده‌اند که فاصله نوآوری برخی با برخی دیگر زمین تا آسمان است؛ یعنی شرکت‌هایی هستند که نوآوری بسیار بالایی دارند اما کنارشان تیم دیگری آمده است که کارشان اصلا نوآوری خاصی ندارد. باید از این نوع داوری‌ها اجتناب کرد.